ରଜୋନିବୃତ୍ତି ହେଉଛି ମହିଳାଙ୍କ ଋତୁସ୍ରାବ କିମ୍ବା ଅବଧି ବନ୍ଦ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା 45 ରୁ 50 ବର୍ଷ ବୟସର ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ହୋଇଥାଏ। ଯଦି ଋତୁସ୍ରାବ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଆସେ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ରଜୋନିବୃତ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ହରମୋନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ ଏବଂ ଓବୁଲେସନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଏହି ଅବସ୍ଥା ହୁଏ।
ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ଅବସ୍ଥାରେ ମହିଳାମାନେ ଗର୍ଭବତୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ, ଫୋଲିକଲ୍ସ କାରଣରୁ ଅଣ୍ଡାଶୟରୁ ଅଣ୍ଡା ରିଲଜ ହୋଇଥାଏ। ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause)ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଫୋଲିକଲଗୁଡିକର ପରିମାଣ କମିବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ପୂର୍ବରୁ ମାସିକ ଧର୍ମ ରେ କିଛି ଅସ୍ୱାଭାବିକତାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ପରିଶେଷରେ ଫୋଲିକଲ୍ସର ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ରୁତୁସ୍ରାବ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୁଏ।
ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause)ର ଲକ୍ଷଣ :
ସର୍ବପ୍ରଥମେ, ମେନୋପୋଜର ଲକ୍ଷଣ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ। ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ସମୟରେ ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଶରୀରରେ ଉଷ୍ମତାର ଅନୁଭବ ହେବା, ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ଭୁଲିଯିବା ଏବଂ ବିଭ୍ରାନ୍ତି। ଏଥିସହ ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଯେପରିକି, ଯୋନୀରେ ଶୁଷ୍କତା ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶୋଇବାରେ ଅସୁବିଧା, ମୂତ୍ରନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ, ବାରମ୍ବାର ପରିସ୍ରା, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମେଟାବୋଲିଜିମ୍ ହ୍ରାସ, ଡିପ୍ରେସନ, ଚର୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟିସୁରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି।
ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ କିପରି କମାଇ ପାରିବା।
ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ସମୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରେ | ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ପରେ ମହିଳାମାନେ ଶରୀରରେ ଅଧିକ କ୍ୟାଲସିୟମ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।
ଏହି ସମୟରେ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଜରୁରୀ। ଅଧିକ ଶାକାହାରୀ ଏବଂ ଫାଇବର ସମୃଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳିତ ଚର୍ବି, ତେଲ ଏବଂ ଚିନି ହ୍ରାସ କରିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ପନିପରିବା ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ମେନୋପାଜ୍ ପରେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ 30 ରୁ 40 ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଚାଲନ୍ତୁ। ଦୁଗ୍ଧ, ଦହି ଏବଂ ପନିର ପରି ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ଫସଫରସ୍, ପୋଟାସିୟମ୍, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍, ଭିଟାମିନ୍ ଡି ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ କେ ମିଳିପାରିବ।
ରଜୋନିବୃତ୍ତି (Menopause) ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା କାହିଁକି କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ?
ରୋଗୀଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ସମସ୍ୟା ସେମାନଙ୍କ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ (ମହିଳା ହରମୋନ୍) ସ୍ତରର ହ୍ରାସ ସହିତ ଜଡିତ। ମେନୋପୋଜ୍ ହେବାର ପାଖାପାଖି ବର୍ଷରେ ଏହି ହରମୋନ୍ ବହୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ।
ପ୍ରିମେନୋପୋଜ୍ ସମୟରେ ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ମନେ ରଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, ଏକାଥରକେ ଏକାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାରେ ଅସୁବିଧା। କଥା ହେବାରେ ମଧ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ଯୋଗୁ ହୋଇନଥାଏ, ଶୋଇବାରେ ବ୍ୟାଘାତ ଘଟିବା ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଭାବ ପଡେ। ରଜୋନିବୃତ୍ତି ଯିବା ବେଳକୁ 60% ମହିଳାଙ୍କ ଶୋଇବାରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ। ଯାହା ସ୍ମୃତି ସହିତ ଜଡିତ। କିନ୍ତୁ ସବୁ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ର ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାକୁ ପଡେ ନାହିଁ।