ହାତ ଏବଂ ଗୋଡ଼ ପରି, ମୁହଁର ହାଡର ମଧ୍ୟ ଫ୍ରାକ୍ଚର ହୋଇପାରେ। ଚେହେରାର ଅସ୍ଥି ଗଠନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ଏବଂ ଏହା ଅନେକ ହାଡ଼ରେ ଗଠିତ। ଏହି ହାଡଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଏକ ବ୍ରେକକୁ ମୁଖର ହାଡର ଭଙ୍ଗା କୁହାଯାଏ। ଫେସିଆଲ ସ୍କେଲିଟନ ବା କଙ୍କାଳ କପାଳ (Forehead), ଗାଲର ହାଡ଼ (Cheekbones), ଅର୍ବିଟାଲ୍ ହାଡ (Eye socket), ନାକ ହାଡ (Nasal bone), ଉପର ଏବଂ ତଳ ପାଟି ହାଡ (Jawbones) ରେ ଗଠିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନରେ ଅନେକ ଅସ୍ଥି ଅଛି। ଚୋବାଇବା ଏବଂ ଗିଳିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମାଂସପେଶୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ହାଡ ସହିତ ଲାଗିଥାଏ।
ମୁଖର ହାଡ ଭଙ୍ଗାରେ ସବୁଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ହେଉଛି ନାକ ହାଡ ଭାଙ୍ଗିବା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ମୁହଁର ଅନ୍ୟ ହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇପାରେ। ଚେହେରାର ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ଅସ୍ଥିରେ ଫ୍ରାକ୍ଚର ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ଅନେକ ହାଡ ମଧ୍ୟ ଏକ ସମୟରେ ଭାଙ୍ଗିପାରେ। ଏହା ସାଧାରଣତ ମୋଟର ଯାନ ଦୁର୍ଘଟଣା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତର ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ହୋଇଥାଏ। ମୁହଁର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିମ୍ବା ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମୁହଁର ହାଡ ଭାଙ୍ଗିପାରେ।
ଲକ୍ଷଣ :
ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।
- ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ସମସ୍ୟା।
- ଦାନ୍ତକୁ ଏକାଠି କରିବାରେ ଅସୁବିଧା।
- ନାକରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେବା।
- ଚେତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
- ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପରେ ନାକ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବା।
- ଦର୍ଶନ ସମସ୍ୟା ଯେପରିକି ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଦେଖାଯିବା।
- ପାତିହାଡ଼ ବ୍ୟବହାରରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା।
- ଶୁଣିବାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଅସୁବିଧା।
- ଚେହେରାର ବିକୃତି।
- ମୁହଁରେ ଅସ୍ଥିରତା।
ଚେହେରାର ହାଡରେ ଫ୍ରାକ୍ଚର ହେଲେ (Facial bone fracture) ଚିକିତ୍ସା କିପରି କରାଯାଏ?
ଯଦି ଚେହେରାର ହାଡର ଫ୍ରାକ୍ଚର ସାମାନ୍ୟ ତେବେ ଏହା ନିଜେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୁଖର ହାଡ ଭଙ୍ଗା ଗୁରୁତର ତେବେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ। ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ :
ଔଷଧ (Medicines)
ଡିକଂଜେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଔଷଧ – ଡିକଂଜେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଔଷଧ ନାକ ଏବଂ ସାଇନସ୍ ଫୁଲାକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ – ଜୀବାଣୁ ଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୌଣସି ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସାରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଚେହେରା ବାହାରେ କୌଣସି କ୍ଷତ ଅଛି ତେବେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ।
ଯନ୍ତ୍ରଣାନିବାରକ ଔଷଧ – ଯନ୍ତ୍ରଣା କମାଇବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଔଷଧ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଷ୍ଟେରଏଡ ଔଷଧ – ଏହି ଔଷଧ ମୁଖର ଫୁଲାକୁ କମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଅର୍ଥଡେଣ୍ଟିକ ଚିକିତ୍ସା :
କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହାଡ ଏବଂ ଭଙ୍ଗା ଦାନ୍ତର ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣେ ଅର୍ଥୋପେଡିଷ୍ଟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିପାରେ। ଯଦି ତୁମେ ତୁମର ପାତିହାଡ଼ ବନ୍ଦ କଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଦାନ୍ତ ଏକାଠି ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥୋଡୋଣ୍ଟିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
କ୍ଲୋଜେଡ ରିଡକ୍ସନ :
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ମୁହଁର ହାଡ ଭଙ୍ଗା ଚିକିତ୍ସା ସମୟରେ ଡାକ୍ତର ଭଙ୍ଗା ହାଡକୁ ସାଧାରଣ ସ୍ଥିତିକୁ ଆଣିଥାନ୍ତି। କ୍ଲୋଜେଡ ରିଡକ୍ସନ ସାଧାରଣତ ନାକ ହାଡ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲେ କରାଯାଏ।
ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି :
ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ, ଆପଣଙ୍କ ଆଇ ସକେଟ୍ ଏବଂ ସାଇନସ୍ ଭିତରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍କୋପ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସ୍କୋପ ଲମ୍ବା ଟ୍ୟୁବ୍ ହୋଇଥାଏ ଯାହାର ମୁହାଣରେ ଲେନ୍ସ ଏବଂ ଲାଇଟ ଲାଗିଥାଏ। ସ୍କୋପ କୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପର ମାଢି ଏବଂ ଓଠ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଗାଲ ପଛରେ ଥିବା ସାଇନସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ। ଏହି ସ୍କୋପ କୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ତ୍ୱଚାରେ ଏକ ଛୋଟ ଛେଦନ ମାଧ୍ୟମରେ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ କପାଳ ପଛରେ ଥିବା ସାଇନସ୍ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଛେଦନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇପାରେ। ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି ସମୟରେ, ତୁମର ଭଙ୍ଗା ହାଡର ଏକ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ।
ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର :
ଓପେନ ରିଡକ୍ସନ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନାଲ ଫିକସନ – ଏହି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ସମୟରେ, ଡାକ୍ତର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଛେଦନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାର, ସ୍କ୍ରୁ କିମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଭଙ୍ଗା ହାଡକୁ ଯୋଗ କରନ୍ତି।
ପୁନଃନିର୍ମାଣକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର – ଏହି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାରରେ, ଡାକ୍ତର ତୁମର ଭଙ୍ଗା ହାଡକୁ ବାହାର କରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଅସ୍ଥି ଲଗାନ୍ତି, ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ହାଡକୁ ନିଜ ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗରୁ ନିଆଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ଡୋନର ହୋଇପାରେ।