ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ, ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ତଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ରକ୍ତଚାପ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ହୃଦୟ, ମସ୍ତିଷ୍କ, କିଡନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ। WHO ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ଵର ପ୍ରାୟ 1.28 ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କର ବିପି ଅଧିକ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 46 ପ୍ରତିଶତ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତଚାପ ରୋଗ ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ବିପି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। WHO ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ 700 ନିୟୁତ ଲୋକ ବିପି ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ପାଇନାହାଁନ୍ତି।
WHO ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ଵର 7.5 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ କୌଣସି ନା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ରକ୍ତଚାପ ଦାୟୀ। ଯଦି ଲୋକମାନେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ବିପି ରୋଗ ଅଛି, ତେବେ ଏହା ହେତୁ ମୃତ୍ୟୁ ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ। ଏଥିପାଇଁ BP କ’ଣ ଏବଂ କେତେ ପ୍ରକାର ଅଛି ତାହା ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କଣ?
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଉପର ରକ୍ତଚାପ 140 ଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚ ବିପି କୁହାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଗାଇଡଲାଇନ ଅଫ ହାଇପରଟେନ୍ସନ-4 ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଭାରତର ଉପର ରକ୍ତଚାପ 140 ଏବଂ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ 90, ତେବେ ଏହା ଉଚ୍ଚ BP ଅଟେ। ଅବଶ୍ୟ, ଅନ୍ୟ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡିକ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଉପରଟି 130 ଏବଂ ତଳଟି 80 ରୁ ଅଧିକ, ତେବେ ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚ BP ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯିବ।
ଉଚ୍ଚ ବିପି ପ୍ରକାରଗୁଡିକ।
ପ୍ରାଇମେରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନ :
HT ସମ୍ବାଦରେ ବରିଷ୍ଠ ମଧୁମେହ ବିଶେଷଜ୍ଞ ତଥା ଆରଏସଏସଡିଏର ସଭାପତି ଡକ୍ଟର ବିଏମ ମାକର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାଇମେରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତର ଲୋକମାନେ ଏହି ତଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ମୋଟାପଣରେ ପୀଡିତ ବ୍ୟକ୍ତି, ହୃଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ, ଧୂମପାନକାରୀ ଏବଂ 60 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ର ପ୍ରାଇମେରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନ ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ, ତେଣୁ ଏହି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ବିପି ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସେକେଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନ :
ଜଣାଶୁଣା କାରଣ ହେତୁ, ଯେତେବେଳେ ହଠାତ୍ BP ବହୁତ ବଢେ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନ କୁହାଯାଏ। ଅବଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ସ୍ଲିପ ଆପ୍ନିଆ, ଆଲଡୋଷ୍ଟେରନିଜିମ୍, ରିନବେସ୍କୁଲର ହାଇପରଟେନ୍ସନ ଏବଂ କିଡନୀ ରୋଗ ହେତୁ ଏହା ହୋଇପାରେ। 5 ରୁ 10 ପ୍ରତିଶତ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଦେକୋଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରଟେନ୍ସନ ରହିଥାଏ।
ଜେଷ୍ଟେସନାଲ ହାଇପରଟେନ୍ସନ :
ଯେତେବେଳେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କରେ BP ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହାକୁ ଜେଷ୍ଟେସନାଲ ହାଇପରଟେନ୍ସନ କୁହାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ଉପରେ ସାଂଘାତିକ ପ୍ରଭାବ ପଡିପାରେ।
ହ୍ଵାଇଟ କୋଟ୍ ହାଇପରଟେନ୍ସନ :
ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୋଗ। ହ୍ଵାଇଟ କୋଟ୍ ହାଇପରଟେନ୍ସନ ରେ, BP ଘରେ କିମ୍ବା ବାହାରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ BP ଅଫିସରେ ମାପ କରାଯାଏ, ଏହା ଘର ଅପେକ୍ଷା 20/10 ଅଧିକ ରହିଥାଏ। ହ୍ଵାଇଟ କୋଟ୍ ହାଇପରଟେନ୍ସନ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ରେଜିଷ୍ଟେନ୍ସ ହାଇପରଟେନ୍ସନ :
ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ପାଇଁ ତିନୋଟି ଡୋଜ ଖାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ବିପି ସ୍ୱାଭାବିକ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ରେଜିଷ୍ଟେନ୍ସ ହାଇପରଟେନ୍ସନ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ଶରୀରର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରେ।