ମୁଣ୍ଡ ର ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ସାଧାରଣତ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ବୟସ୍କମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଏହା ମୁଖ୍ୟତ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ କବକ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହି କାରଣରୁ, ଚର୍ମ ଦାଗ ସହିତ କେଶ ଝଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହା ସହିତ ମୁଣ୍ଡରେ କୁଣ୍ଡିଆ, ପ୍ୟାଚ୍ ଏବଂ ଚନ୍ଦାପଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।
ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଆଣ୍ଟିଫଙ୍ଗାଲ୍ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ସହିତ ସାମ୍ପୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏଥି ସହିତ, ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ରକ୍ତରେ ଆଣ୍ଟିଫୁଙ୍ଗାଲ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦିଆଯାଇପାରେ ।
ମୁଣ୍ଡରେ ଫଙ୍ଗଲ୍ ଇନଫେକ୍ସନ (ringworm) ର କାରଣ :
ମୁଣ୍ଡର ଚର୍ମ ବା Scalp କୁ ସଫା ନ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇପାରେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, ବାୟୁରେ ମିଳୁଥିବା କବକ ଯୋଗୁଁ ଏହା ହୋଇପାରେ । ଫଙ୍ଗଲ ସଂକ୍ରମଣର ଅନେକ କାରଣ ହୋଇପାରେ । ଯେପରିକି –
- ବେଳେବେଳେ ମ୍ୟୁକୋର୍ମାସିସ ଅର୍ଥାତ୍ କଳା ଫଙ୍ଗସ୍ ଦ୍ୱାରା ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇପାରେ । ଏହା ମାଟିରେ ମିଳୁଥିବା କବକ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଏକ ବିରଳ ସଂକ୍ରମଣ ।
- କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଔଷଧର ଆଲର୍ଜି ହେତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଅଧିକାଂଶ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ର ସେବନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରେ ।
- ଡାଏଟ୍ ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ଏହା ହୋଇପାରେ ।
- ଷ୍ଟ୍ରେସ ହେତୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
- ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମଧୁମେହ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ କାରଣ ହୋଇପାରେ ।
- ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ beauty product ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।
- ଆପଣଙ୍କ Scalp ରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଟ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଫଙ୍ଗସ୍ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସଂକ୍ରମଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।
- ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଦୁର୍ବଳ, ସେମାନେ ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।
ଫଙ୍ଗଲ ସଂକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ :
କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ମୁଣ୍ଡରେ ଫଙ୍ଗଲ ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ । ଏଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ-
- ପ୍ରୋବାୟୋଟିକ୍ସରେ ଭରପୂର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ ।
- ଆପଣ ଆପଲ୍ ସାଇଡର୍ ଭିନେଗାର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
- ମିଶ୍ରିତ ଟି ଟ୍ରି ତେଲ ସାମ୍ପୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
- କେଶ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡର ତ୍ୱଚାକୁ ସଫା, ପରିଷ୍କାର ଏବଂ ଶୁଷ୍କ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।
- ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।
- ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଔଷଧର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାରକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ ।
- ଟୋପି, ହୁଡି ଏବଂ ସ୍କାର୍ଫର ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ ହେବା ଉଚିତ୍ ।
- କଠିନ ସାବୁନ୍, ରାସାୟନିକ ସାମ୍ପୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
- ବ୍ୟାୟାମ ପରେ ଯଦି ଅତ୍ୟଧିକ ଝାଳ ବାହାରିଥାଏ, ତେବେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇବା ଉଚିତ୍ ।