Blood Clotting ବା ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ଏହାର ତରଳ ରୂପରୁ ଜେଲ୍ ପରି କିମ୍ବା ଅର୍ଦ୍ଧ-କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଆଘାତ, କାଟିବା ହେଲେ ଅଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଦ୍ଵାରା ହେଉଥିବା ରୋଗ ବା ବ୍ଲଡ଼ କ୍ଲଟିଂ ଏକ ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଥିରେ ଶରୀର ଭିତରେ ଥିବା ଶିରା କିମ୍ବା ରକ୍ତ ବାହିକା ଗୁଡିକରେ ଭିତରେ ହିଁ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଆରମ୍ଭ କରେ । ଏହି ପ୍ରକାର ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସର୍ବଦା ନିଜେ କିମ୍ବା ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ରକ୍ତରେ ପରିଣତ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ସାଂଘାତିକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।
ସାଧାରଣତ ଭାବରେ ଏକ ଗତିହୀନ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ହେବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଅଛି ଯେ ଏହି ରକ୍ତ ଜମାଟ ଗତିଶୀଳ ହୋଇ ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ । ଯଦି ଏପରି ରକ୍ତ ଜମାଟ ଭାଙ୍ଗି ଶିରା ମାଧ୍ୟମରେ ହୃଦୟ, ଫୁସଫୁସ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଏହି ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ଅଟକି ଯାଇ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହକୁ ରୋକିପାରେ । ଯେତେବେଳେ ଏହା ଘଟେ, ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଏକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିପାରେ ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧି ନଥାଏ କିମ୍ବା ଆଘାତ କିମ୍ବା ଚର୍ମ କିମ୍ବା ମାଂସପେଶୀରେ କାଟି ହୋଇଯିବା ପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରକ୍ତସ୍ରାବ ଜାରି ରହିଥାଏ । ଯଦି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଙ୍ଗ ଭିତରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଡାକ୍ତରୀ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।
ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାର ସହିତ ଜଡିତ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ (Blood Clotting Disorders Symptoms) :
- ଅଳ୍ପ କାଟି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେବା ।
- ସହଜରେ ମାଡ଼ ହୋଇଯିବା ।
- ନିୟମିତ ଭାବରେ ନାକରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେବା ।
- ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ରକ୍ତସ୍ରାବ ।
- ପରିସ୍ରା କିମ୍ବା ଷ୍ଟୁଲରେ ରକ୍ତ ।
- ଆଘାତ ବିନା ଗଣ୍ଠିରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ।
ରକ୍ତ ଜମାଟ ଦ୍ଵାରା ହେଉଥିବା ରୋଗକୁ ହାଇପରକୋଏଗୁଲେବଲ୍ ଷ୍ଟେଟ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଅଛି :
- ପାଦରେ ଫୁଲା ।
- ଗୋଡରେ ପ୍ରବଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିବା ।
- ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ।
- ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ।
- ଅଧିକ ଜୋରରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ।
- ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ।
- ଦ୍ରୁତ ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ।
ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସହିତ ଜଡିତ ରୋଗର କାରଣ (Blood Clotting Disorders Causes) :
ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରଣାଳୀରେ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଲେଟ୍, ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ର କାରକ ଏବଂ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅତଏବ, ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ରୋଗ, ରକ୍ତର ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟିରେ ଅନିୟମିତତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା କିମ୍ବା ହାଇପରକୋଏଗୁଲେବଲ୍ ଅବସ୍ଥା ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ହୋଇପାରେ, ଯେପରିକି :
- କର୍କଟ ରୋଗ
- କେମୋଥେରାପି ଏଜେଣ୍ଟଗୁଡିକ ଯେପରିକି – ଟାମୋସିଫେନ୍, ଥାଲିଡୋମାଇଡ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।
- ପୋଡାଜଳା, ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଘାତ ।
- ଗର୍ଭଧାରଣ ।
- ମେଦବହୁଳତା ।
ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସହିତ ଜଡିତ ରୋଗ କୁ କିପରି ରୋକିବା ?
କିଛି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଜେନେଟିକ୍ ହୋଇଥାଏ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାର ସହିତ ଜଡିତ ବିକାର କୁ ତାହାର lifestyle ରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କିଛି ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରେ :
- ଅତ୍ୟଧିକ ଟାଇଟ୍ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଟିକେ ଢିଲା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ବିଶେଷ କରି ଶରୀରର ତଳ ଭାଗରେ ।
- ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଧୂମପାନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ।
- ପ୍ରଚୁର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପିଅନ୍ତୁ ।
- କମ୍ ଲୁଣ ଖାଆନ୍ତୁ ।
- ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ ।
- ଏକ ସୁସ୍ଥ ଶରୀରର ଓଜନ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ।
- ଶରୀରର position କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ, ବିଶେଷକରି ଏକ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ।
- ଗୋଟିଏ ଥରରେ ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବସନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
- ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଗୋଡ଼ ରଖି ବସିବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ ।