ଆୟୁର୍ବେଦ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ରୋଗ ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଏ । ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବମନ କ୍ରିୟାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଚାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରେ । ଆୟୁର୍ବେଦ ନା କେବଳ ମୂଳ କାରଣକୁ ନେଇ ଔଷଧ ମାଧ୍ୟମରେ ଚିକିତ୍ସା କରେ, ବରଂ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନସୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଆପଣଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।
ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପଞ୍ଚକର୍ମ ଥେରାପି ଦ୍ଵାରା ବାତ, ପିତ ଏବଂ କଫ ଦୂର କରାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଶରୀରରେ ଏହି ଦୋସା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଡିଟକ୍ସ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ପଞ୍ଚକର୍ମ ଥେରାପି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ପଞ୍ଚକର୍ମ ଥେରାପିରେ ଏହିପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିକିତ୍ସା ହେଉଛି ଶରୀରରେ ଥିବା ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ସିଧାସଳଖ ବାହାର କରିବା ବା ବାନ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ବମନ କ୍ରିୟାର ବ୍ୟବହାର ।
ବମନ ଥେରାପି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ?
ଛାତି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି କଫ ଦୋସାର ସ୍ଥାନ । ବର୍ଦ୍ଧିତ କଫକୁ ମୌଖିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ବାହାର କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ, ତେଣୁ ବମନ ଥେରାପି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଆମ ଶରୀରରେ କଫ ଦୋସା ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ କିଛି ଅନିୟମିତତା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଥଣ୍ଡା-କାଶ, ମେଦବହୁଳତା, ରକ୍ତହୀନତା ଇତ୍ୟାଦି ଭଳି ଅନେକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ଏଥିପାଇଁ ବମନ ଚିକିତ୍ସା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ବମନ କ୍ରିୟାର ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି :
- ବମନ ଲାଗୁ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଦହି, ମିଠା, ବାସମତି ଚାଉଳ ଭଳି କଫ-ବର୍ଦ୍ଧିତ ଖାଦ୍ୟ ରୋଗୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ରାତିରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା କଫକୁ ବଢାଇବା ପାଇଁ କରାଯାଇଥାଏ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହା ଶାରୀରିକ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଜବରଦସ୍ତ ଭାବରେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ।
- ପରଦିନ ବମନରେ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ପାନୀୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଲିଣ୍ଡେନ୍, ଲାଇସୋରାଇସ୍ ଏବଂ କାଲାମସ୍ ରୁଟ୍ ଚା ଦିଆଯାଏ । ଏହି ପାନୀୟ ରୋଗୀଠାରେ ବାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଜିଭକୁ ଘଷିବା ଜାରି ରଖାଯାଏ ।
- ଏହିପରି ଭାବରେ ରୋଗୀ ପୁରା କଫକୁ ବାହାର କରିଦିଏ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ହାଲୁକା ଏବଂ ଭଲ ଅନୁଭବ କରେ ।
ବମନ କ୍ରିୟା ସମୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରାଯିବା ଉଚିତ :
ବମନ ଥେରାପିରେ କିଛି ବିଶେଷ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସମସ୍ୟା ନହୁଏ, ଯେପରି –
- 12 ବର୍ଷରୁ କମ୍ ପିଲାମାନେ ଏବଂ 65 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ଏହି ଥେରାପି ନେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇନଥାଏ ।
- ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ, ଗର୍ଭବତୀ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୟ, ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ଭଳି ମାନସିକ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଥେରାପି ନ ନେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ।
- ବମନ ଥେରାପି ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ମୁହଁକୁ ଉଷୁମ ପାଣିରେ ଧୋଇବାକୁ କୁହାଯାଏ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶୋଇବାକୁ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସତର୍କତା ଭାବରେ ରୋଗୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ ଯେପରିକି :
- ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ନ କହିବା ।
- ଦିନରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
- ଭାରି ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଆନ୍ତୁ ।
- କ୍ରୋଧ ନ କରିବା ।
- ଚାପରୁ ଦୂରରେ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ।
- ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ନ କରିବା ।
- ଜଙ୍କ ଫୁଡ ଖାଇବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହିବା ।