ନାଭି ହେଉଛି ମାନବ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଅପରିଷ୍କାର ଅଂଶ।
ନାଭି ହେଉଛି ମାନବ ଶରୀରରେ ଥିବା ଏକ ଚିହ୍ନ। ବାସ୍ତବରେ, ଜନ୍ମ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ମା’ର ପ୍ଲେସେଣ୍ଟାରେ ଲାଗିଥିବା ଶିଶୁର ଗର୍ଭନାଳକୁ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବନ୍ଧା ହୋଇ ଅଲଗା କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଶିଶୁର ପେଟରେ ଗୋଲାକାର ଆକୃତିର ଚିହ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଆମେ ନାଭି ବୋଲି କହିଥାଉ।
ନାଭି ହେଉଛି ମାନବ ଶରୀରର ଅପରିଷ୍କାର ଅଂଶ, ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ 1458 ପ୍ରକାରର ଜୀବାଣୁ ମିଳିଥାଏ।
ଦୁନିଆର 4% ଲୋକଙ୍କର ନାଭି ବାହାରକୁ ବାହାରିଥାଏ, ଅନ୍ୟ 96% ର ନାଭି ଭିତର ଅଟେ। ଯେତେବେଳେ ଡାକ୍ତରମାନେ ଆମ୍ବଡିକାଲ୍ କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବାନ୍ଧିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ନାଭି ବାହାରକୁ ବହାରିଯାଏ।
ନାଭି କେବଳ କ୍ଷୀର ପିଉଥିବା ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଣ୍ଡା ଦେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାହେ ନାହିଁ।
କାନ, ନାକ ପରି ନାଭିକୁ କେବେ ବି ବିଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।କାରଣ ନାଭି ବିଦ୍ଧ ଠିକ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ 9 ମାସ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ, ମାତ୍ର 6 ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ନାକ ଏବଂ କାନର ବିଦ୍ଧ ଭଲ ହୋଇଯାଏ।
ନାଭିକୁ ଛୁଇଁଲେ ହେଉଥିବା ଭୟକୁ “Omphalophobia” କୁହାଯାଏ।
ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ନାଭିରେ ଅଧିକ ସୂତା ମିଳିଥାଏ।
ନାଭିରେ ହଳଦୀ ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଫଟା ଓଠ ଭଲ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ନରମ ହୋଇଥାଏ। ନାଭିରେ ସୋରିଷ ତେଲ ଲଗାଇଲେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଦୂର ହୁଏ। ନାଭି ଶରୀରର ସାତଟି ମୌଳିକ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।