କୌଣସି ରୋଗ, ଆଘାତ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ଚିକିତ୍ସାକୁ ପ୍ରଥମ ସହାୟତା କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଥମ ସାହାଯ୍ୟର 3 ଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି: –
ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ଅର୍ଥ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା। ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରୋଗୀ / ଅସୁସ୍ଥ / ଆହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା।
ଅଧିକ କ୍ଷତି ରୋକିବା ଅର୍ଥାତ୍ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଖରାପ ହେବାଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା।
ଏଥିପାଇଁ ବାହ୍ୟ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତେଣୁ, ବାହ୍ୟରେ ରୋଗୀ / ଆହତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍ (ବିଶେଷକରି ଦୁର୍ଘଟଣା / ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ) ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଅର୍ଥ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା। ଔଷଧ ଏବଂ ମଲମ ଦେଇ ରୋଗୀକୁ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ସହାୟତାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
Airway :
ଏୟାରୱେ ପ୍ରଥମ ସହାୟତାର ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ସହିତ ଜଡିତ। କାହାର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ବାୟୁପଥରେ କୌଣସି ବାଧା ନହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
Breathing :
ଏହା ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ରୋଗୀ / ଆହତମାନେ ସଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ।
blood circulation :
ଶେଷରେ, ଦେଖାଯାଏ ରୋଗୀ / ଆହତଙ୍କ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଘଟୁଛି କି ନାହିଁ, ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ହାତର ନାଡୀ ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଏ।
କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଜିନିଷ First Aid Box ରେ ରଖାଯାଏ :
Antiseptic lotion like savlon or dettol
Safety pins
Thermometer
Surgical tape
Antibacterial ointment
Eye-pad
Sterile eyewash
ORS (oral rehydration salt)/electral/glucose powder
ଆଲୋ ଭେରା ଜେଲ୍ (ପୋଡା ପାଇଁ)
ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥା, ଜ୍ୱର, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବାନ୍ତି, ଥଣ୍ଡା-କାଶ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପଶମକାରୀ – କଲପୋଲ, ଆଭୋମାଇନ୍, ପାରାସିଟାମଲ୍, ଆସ୍ପିରିନ୍, କ୍ରୋସିନ୍ ଭଳି ସାଧାରଣ ଔଷଧ।
ଏହି ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଏକ ପରିଷ୍କାର ବାକ୍ସରେ ରଖନ୍ତୁ।ଲାଲ୍ ଟେପ୍ କିମ୍ବା ରଙ୍ଗ ସହିତ ପ୍ରଥମ ସହାୟତା କିଟ୍ ଉପରେ ଏକ ଲାଲ୍ କ୍ରସ୍ ମାର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ଯାହାଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରିବ। ଆପଣଙ୍କ ଫାମିଲି ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସର ନମ୍ବର ନିଶ୍ଚିତ ଲେଖି ରଖନ୍ତୁ। ପ୍ରତି 6 ମାସରେ, ଔଷଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର expiry date ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସେଗୁଡିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ।