ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନୁଭବ ହେଉଛି ପ୍ରେମ ଏବଂ ଏପରି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନାହିଁ ଯିଏ ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା ଅଚିହ୍ନା ରହିଛି। ଅନେକ ସମୟରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ପ୍ରେମ ହୃଦୟରୁ କରାଯାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। କାରଣ ଆମେ ହୃଦୟ ରୁ ନୁହେଁ, ମସ୍ତିଷ୍କ ରୁ ଭଲପାଇଥାଉ। ପ୍ରେମ ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କର ମସ୍ତିଷ୍କ 3 ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହରମୋନ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୁଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବହୁ ପରିମାଣର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହରମୋନ୍ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରେମ ସମୟରେ ମସ୍ତିଷ୍କ କେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରେ ଏବଂ ଏଥିରେ କେଉଁ ହରମୋନ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1- ଲଷ୍ଟ (Lust)
ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରେମର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଲଷ୍ଟ ଅଟେ। ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପାଇବାର ପ୍ରବଳ ଇଚ୍ଛା ରଖିଥାଉ। ପ୍ରେମର ଲଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଆପଣ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ନକରିପାରନ୍ତି। ପ୍ରେମର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ହରମୋନ୍ ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟେରନ୍ ଏବଂ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ଦାୟୀ। ତଥାପି, ଏହା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ ଯେ ଆପଣ ଲଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଯିବେ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏଠାରେ ଶେଷ ହୋଇପାରେ।
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 2- ଆକର୍ଷଣ (Attraction)
ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ପ୍ରେମର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ହରମୋନ୍ ଡୋପାମାଇନ୍, ସେରୋଟୋନିନ୍ ଏବଂ ନୋରପାଇନ୍ଫ୍ରିନ୍ ଦାୟୀ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଆମେ ସାଥୀ ପାଇଁ ଜୁନୁନି ହୋଇଯାଇଥାଉ ଏବଂ ଏହିଠାରେ ପ୍ରେମ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। କାରଣ, ଡୋପାମାଇନ୍ ହରମୋନ୍ ହେତୁ, ଆମେ ସକରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଉ, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି, ଭାବପ୍ରବଣ ନିର୍ଭରଶୀଳତା, ପରସ୍ପର ବିନା ନ ରହିପାରିବା ଭଳି ଭାବନା ଉତ୍ପନ ହୋଇଥାଏ।
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 3- ଆଟଚମେଣ୍ଟ (Attachment)
ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ ବା ପ୍ରେମର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ହେଉଛି ଆଟଚମେଣ୍ଟ। ଏହା ପଛରେ ଅକ୍ସିଟୋସିନ୍ ଏବଂ ଭାସୋପ୍ରେସିନ୍ ହରମୋନ୍ ଦାୟୀ। ଏହି ହରମୋନ୍ ହେତୁ, ଆମେ ଆମର ସାଥୀ ସହିତ ନିରାପଦ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଅନୁଭବ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରୁ। ଯାହାକି କୌଣସି ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଜରୁରୀ।
ଏହା ବିଲକୁଲ ଜରୁରୀ ନୁହେଁ କି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିପରି ପ୍ରେମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଗତି କରିବା। ପ୍ରେମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। କିଛି ଲୋକ ଅଧିକ ଲଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ତରଙ୍ଗତା ଅନୁଭବ କରୁଥିବାବେଳେ କିଛି ଲୋକ ଆକର୍ଷଣ ଏବଂ ଆଟଚମେଣ୍ଟ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରେମରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ହେଉଛି ପରସ୍ପରର ସମର୍ଥନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା। ଯାହା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।